Kilis’te kira ödemeyen kiracıya tahliye talepli icra takibi
Kira ödemeyen kiracıya tahliye talepli icra takibi, kiraya verenin ödenmeyen kira bedellerini tahsil etmek ve temerrüde düşen kiracının kiralanan taşınmazdan tahliyesini sağlamak amacıyla icra dairesi aracılığıyla yürüttüğü özel bir cebri icra yoludur. Bu takip türünde kiracıya ödeme emri tebliğ edilerek yasal ödeme süresi tanınır; borcun bu sürede ödenmemesi ve takibe geçerli bir itirazda bulunulmaması hâlinde kiraya veren doğrudan icra mahkemesinden taşınmazın tahliyesini talep etme hakkı kazanır. Böylece genel mahkemelerde uzun sürebilecek tahliye davalarına kıyasla alacaklının taşınmazına kavuşması çok daha kısa sürede ve usuli güvenceler altında gerçekleşir.
Konut veya çatılı işyeri kira sözleşmelerinde kira borcunu vadede ifa etmeyen kiracılar ile mülkiyet hakkını güvenceye almak isteyen kiraya verenler bu prosedürün doğrudan taraflarıdır. Taşınmazın Kilis sınırlarında yer alması ya da sözleşmenin farklı bir coğrafyada ifa edilecek olması durumunda, kira alacağının tahsili ve tahliye sürecinin hangi yasal şartlara tabi olduğu büyük önem arz eder. Yasal prosedürlerin usulüne uygun işletilmemesi hem zaman kaybına hem de alacağın tahsilinin gecikmesine yol açabileceğinden takip talebinden tahliyenin fiilen icrasına kadar olan sürecin titizlikle yönetilmesi gerekir.
Yasal Dayanak ve İlgili Kanun Maddeleri
Kira borcunun ödenmemesi durumunda uygulanacak tahliye mekanizması, maddi hukuk ile şekli icra hukukunun birlikte uygulandığı karma bir yapıya sahiptir. Borçlar hukuku bakımından kiracının temerrüdü ve kira sözleşmesinin feshi koşulları tayin edilirken, bu hakkın cebri icra kanalıyla nasıl kullanılacağı icra mevzuatında hüküm altına alınmıştır. Güncel kanun metinlerine ve mevzuat değişikliklerine mevzuat.gov.tr üzerinden erişim sağlanabilmektedir.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Hükümleri
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 315. maddesi kiracının temerrüdünü düzenler. Bu maddeye göre kiracı, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödemezse, kiraya veren kiracıya yazılı bir süre vererek bu süre içinde borcun ifa edilmemesi durumunda sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Kanun koyucu konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya tanınacak bu ödeme süresinin en az otuz gün olmasını zorunlu kılmıştır. İcra takibinde kiracıya gönderilen ödeme emri, bu kanuni ihtarnamenin yerine geçer ve sözleşmenin feshi için gerekli temerrüt ihtarını sağlar.
2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu Hükümleri
İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 269 ila 269/d maddeleri arasında “Kira bedellerinin ödenmemesi sebebiyle ilamsız tahliye takibi” özel olarak düzenlenmiştir. İİK m. 269 uyarınca kiraya veren, takip talebinde kira alacağının yanı sıra kiralananın tahliyesini de açıkça istemek zorundadır. Borçluya gönderilen Örnek No: 13 ödeme emrinde, kira borcuna ilişkin itiraz süresi ile ödeme süresi birlikte gösterilir. İİK m. 269/a maddesi kiracının itiraz etmemesi ve borcu ödememesi hâlinde tahliye davası açılmasını; İİK m. 269/b ve İİK m. 269/c maddeleri ise kiracının takibe itiraz etmesi durumunda itirazın kaldırılması ve tahliye prosedürünü kurallara bağlar. Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen icra takip formları bu sürecin temel taşıdır.
Kira Ödemeyen Kiracıya Tahliye Talepli İcra Takibi Şartları
Alacaklının kira ödemeyen kiracıya tahliye talepli icra takibi başlatabilmesi ve bu takip sonucunda tahliye kararı alabilmesi için kanunun aradığı belirli şartların bir arada bulunması şarttır:
- Geçerli Bir Kira Sözleşmesinin Varlığı: Taraflar arasında kurulmuş ve geçerliliğini koruyan bir kira ilişkisi bulunmalıdır. Sözleşmenin yazılı olması zorunlu olmamakla birlikte, kiracının kira ilişkisini veya kira bedelini inkâr etmesi ihtimalinde yazılı kira sözleşmesi ispat kolaylığı sağlar.
- Muaccel Hale Gelmiş Kira Alacağı: Takibe konu kira bedelinin vadesinin gelmiş (muaccel) olması ve vadesinde kiracı tarafından ödenmemiş bulunması gerekir. Henüz vadesi gelmemiş gelecek ayların kira bedelleri bu takip kapsamında talep edilemez.
- Takip Talebinde Tahliye Unsurunun Açıkça Belirtilmesi: Kiraya veren, icra müdürlüğüne vereceği takip talebinde yalnızca kira bedelinin tahsilini değil, kiralanan taşınmazın tahliyesini de açıkça talep etmiş olmalıdır. Takip talebinde tahliye talebi yer almadığı takdirde kiracıya tahliye ihtarlı ödeme emri düzenlenemez; süreç yalnızca genel haciz yoluna dönüşür.
- Örnek No: 13 Ödeme Emrinin Düzenlenmesi: İcra müdürlüğü kanalıyla kiracı borçluya “Adi Kiraya ve Hasılat Kiralarına Ait Takipte Ödeme Emri” tebliğ edilmeli ve kanuni süreler kiracıya tanınmalıdır.
Kira Ödemeyen Kiracıya Tahliye Talepli İcra Takibi Sürecinin Adımları
- Kiraya veren veya vekili, kira alacağını ve taşınmazın tahliyesini talep eden takip talebini yetkili icra dairesine fiziki olarak veya Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden elektronik imzayla sunar.
- İcra dairesi, takip talebine uygun şekilde Örnek No: 13 ödeme emrini hazırlar ve tebligat kanunu hükümlerine uygun olarak kiracının yasal adresine tebliğe çıkarır.
- Ödeme emrini tebliğ alan kiracıya, tebliğ tarihinden itibaren borca veya kira akdine itiraz edebilmesi için 7 günlük yasal süre tanınır.
- Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracının takip konusu kira borcunu faiz ve masraflarıyla birlikte ödemesi için 30 günlük yasal ödeme süresi işlemeye başlar.
- Kiracı 7 gün içinde itiraz etmez ve 30 günlük süre içinde ödeme yapmazsa takip kesinleşir; kiraya veren 30 günlük sürenin dolmasını takiben İcra Hukuk Mahkemesinde tahliye davası açar.
- Kiracı süresi içinde kira sözleşmesine veya borca itiraz ederse takip durur; alacaklı bu itirazı bertaraf etmek için İcra Hukuk Mahkemesinde itirazın kaldırılması ve tahliye talepli dava açmak durumundadır.
- Mahkemenin tahliye kararı vermesi ve bu kararın kiracıya tebliğ edilmesinin ardından, yasal tahliye süresi içinde taşınmaz boşaltılmazsa icra memurları ve kolluk marifetiyle zorla tahliye gerçekleştirilir.
Gerekli Belgeler
Takip talebinin oluşturulması ve mahkeme aşamasında hak kaybı yaşanmaması için hazırlanması gereken belgeler somut olayın niteliğine göre değişiklik gösterebilir:
- Kira sözleşmesinin aslı veya onaylı sureti (özellikle kiracının imzayı inkâr etme ihtimaline karşı ıslak imzalı sözleşme önem taşır),
- Kira alacağını ve yan giderleri gösteren ayrıntılı hesap tablosu,
- Kira bedellerinin ödendiği banka hesap hareketleri veya banka dekontları dökümü,
- Taşınmaza ait tapu kaydı veya kiraya verenin intifa ya da tasarruf yetkisini gösterir belge,
- Varsa daha önce gönderilen ihtarnameler ve bunlara ilişkin tebliğ şerhleri,
- Takip ve dava işlemlerini bir temsilci yürütüyorsa ahzu kabza ve tahliye yetkilerini içeren vekâletname.
Süreler ve Zamanaşımı
Kira hukukunda ve icra takiplerinde belirlenen süreler hak düşürücü nitelikte olup mahkemelerce resen dikkate alınır. Bu sürelerin bir gün dahi kaçırılması tahliye talebinin reddine yol açabilir. Konut ve çatılı işyerlerinde ödeme emrinin tebliğinden itibaren kiracının itiraz süresi 7 gün, ödeme süresi ise 30 gündür. 30 günlük ödeme süresi dolmadan icra mahkemesinde tahliye davası açılamaz; açıldığı takdirde dava erken açıldığı gerekçesiyle usulden reddedilir.
Ödeme süresi dolduktan sonra kiraya verenin tahliye davası açma hakkı süresiz değildir. Kiraya veren, 30 günlük ödeme süresinin bitimini takip eden günden itibaren 6 ay içinde yetkili İcra Hukuk Mahkemesine başvurarak tahliye talep etmelidir. Bu 6 aylık süre hak düşürücü süredir; sürenin geçirilmesi durumunda aynı takip dosyasından tahliye talep etme hakkı düşer. Kira bedeli alacaklarında ise TBK m. 147 uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir.
| İşlem / Süre Türü | Kanuni Süre | Yasal Dayanak | Hukuki Sonuç |
|---|---|---|---|
| Kiracının İtiraz Süresi | 7 Gün | İİK m. 269 | İtiraz edilmezse borç kesinleşir; itiraz edilirse takip durur. |
| Kiracının Ödeme Süresi (Konut/İşyeri) | 30 Gün | TBK m. 315 / İİK m. 269 | Borç ödenmezse kiraya verene tahliye talep hakkı doğar. |
| Tahliye Davası Açma Süresi | 6 Ay | İİK m. 269/a | Ödeme süresinin bitiminden itibaren bu sürede dava açılmazsa tahliye hakkı düşer. |
| Kira Alacağı Zamanaşımı | 5 Yıl | TBK m. 147 | Vadesi üzerinden 5 yıl geçen kira alacağı zamanaşımına uğrar. |
Kilis İcra Daireleri ve Mahkemelerinde Sürecin İlerlemesi
Tahliye talepli icra takiplerinde yetkili merci, genel kural uyarınca borçlunun yerleşim yeri veya takibe konu taşınmazın bulunduğu yer icra dairesidir. Taşınmazın bulunduğu Kilis adliyesindeki yetkili icra dairesi nezdinde takip talebi kayda alınır ve ödeme emri düzenlenir. Kiracının itirazı ya da temerrüdü neticesinde açılacak tahliye davaları ise aynı adliye bünyesinde görev yapan İcra Hukuk Mahkemesinde görülür.
Kira uyuşmazlıklarında genel mahkemelerde (Sulh Hukuk Mahkemesi) açılan tahliye davaları için arabuluculuk bir dava şartı haline getirilmiş olmakla birlikte, İcra ve İflas Kanunu’na dayanan tahliye talepli icra takiplerinde İcra Hukuk Mahkemesinde açılan itirazın kaldırılması ve tahliye davalarında arabuluculuk dava şartı bulunmamaktadır. Alacaklı, 30 günlük ödeme süresinin sona ermesiyle doğrudan icra mahkemesine müracaat edebilir. Bununla birlikte, 6 Şubat depremlerinden etkilenen iller arasında Kilis’in de yer alması sebebiyle, afet döneminde yayımlanan olağanüstü hâl mevzuatı çerçevesinde sürelerin durması, ağır hasar alan veya yıkılan binalarda kira akitlerinin kendiliğinden sona ermesi veya ifa imkânsızlığı halleri gibi genel hükümlerin geçmişe dönük uyuşmazlıklarda göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kiracı 30 günlük ödeme süresi içinde kira borcunun yalnızca bir kısmını öderse tahliye engellenebilir mi?
Kısmi ödeme yapılması tahliyeyi engellemez. Kiracı, tebliğ edilen ödeme emrinde belirtilen asıl kira alacağı, işlemiş faiz ve icra takip giderlerinin tamamını 30 günlük yasal süre içinde eksiksiz olarak icra dosyasına veya alacaklının banka hesabına yatırmak zorundadır; bakiye borç kaldığı takdirde temerrüt olgusu gerçekleşir ve mahkemece tahliye kararı verilir.
Takip devam ederken kiracı taşınmazı anahtarı teslim etmeksizin terk ederse ne yapılmalıdır?
Kiracının eşyalarını alıp fiilen gitmesi kira ilişkisini hukuken sonlandırmaz ve kiraya veren taşınmaza kendiliğinden giremez. Anahtar kiraya verene usulüne uygun şekilde teslim edilmediği veya icra dairesi marifetiyle çilingir eşliğinde resmi teslim ve tahliye tutanağı tutulmadığı sürece taşınmaza müdahale edilmesi hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.
Yazılı kira sözleşmesi bulunmayan durumlarda tahliye talepli icra takibi yapılabilir mi?
Sözlü kira sözleşmesine dayanılarak da icra takibi başlatılması mümkündür. Ancak kiracı ödeme emrine süresi içinde itiraz ederek kira ilişkisini veya kira miktarını inkâr ederse, kiraya verenin İcra Hukuk Mahkemesinde itirazın kaldırılmasını sağlayabilmesi için İİK m. 68 kapsamındaki nitelikte yazılı bir belge sunması gerekir; aksi takdirde uyuşmazlık Sulh Hukuk Mahkemesinde genel hükümlere göre çözümlenir.
Kiracı geçmiş kira artış oranının yasal sınırın üzerinde olduğunu ileri sürerek takibe itiraz edebilir mi?
Kiracı, talep edilen kira farklarının veya artış oranlarının yasal düzenlemelere ya da sözleşme şartlarına aykırı olduğunu ileri sürerek 7 gün içinde kısmi itirazda bulunabilir. Bu durumda itiraz edilmeyen kısım üzerinden takibe devam edilirken, itiraz edilen kira farkı yönünden kiraya verenin mahkemede kira sözleşmesi ve yasal artış oranları çerçevesinde alacağını ispatlaması gerekir.
Sonuç
Kira bedelini tahsil edemeyen taşınmaz sahipleri için kira ödemeyen kiracıya tahliye talepli icra takibi, alacağın tahsili ile mülkün tahliyesini tek bir yasal süreçte birleştiren en pratik yoldur. Takip talebinde tahliye iradesinin açıkça yazılması, Örnek No: 13 ödeme emrinin usulüne uygun tebliği, 7 günlük itiraz ve 30 günlük ödeme sürelerinin beklenmesi ile 6 aylık hak düşürücü dava açma süresinin titizlikle takibi sürecin başarıya ulaşmasında belirleyicidir. Usuli bir eksiklik ya da sürenin kaçırılması haklı olunan bir davada dahi tahliye talebinin reddedilmesine sebebiyet verebileceğinden somut durumun bir avukatla değerlendirilmesi önem taşır. Avukatlar Türkiye’nin her ilindeki dosyaları takip edebildiğinden, bu tür uyuşmazlıklarda Gaziantep Koluman Tower’daki Büyük Hukuk Bürosu’ndan da hukuki destek alınabilir.
Büyük Hukuk Bürosu Hakkında
Gaziantep Koluman Tower’da bulunan Büyük Hukuk Bürosu, 15 yıldan fazla deneyimi ile çeşitli hukuki alanlarda profesyonel hizmetler sunmaktadır.
Çalışma Alanlarımız
- Ticaret ve İş Hukuku
- Şirketler Hukuku
- Emlak ve Gayrimenkul Hukuku
- Aile Hukuku
- İnşaat Hukuku
- İcra ve İflas Hukuku
Diğer rehber yazılarımıza Hukuk Rehberi bölümünden ulaşabilirsiniz.
İletişim: Gaziantep Koluman Tower | E-posta: bilgi@buyukhukuk.com.tr
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve yargı kararları zaman içinde değişebilir; güncel kanun metinlerine mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.







