Malatya'da deprem tazminatı davası açmanın 3 şartı
|

Malatya’da karşılıksız senet takibi için izlenecek yol

Karşılıksız senet takibi, borcunu vadesinde ödemeyen borçlulara karşı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla alacağın tahsil edilmesi amacıyla icra daireleri aracılığıyla başlatılan yasal bir süreçtir. Bu yola başvurulabilmesi için eldeki senedin Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince kambiyo vasfını taşıması ve vadesinin gelmiş olması şarttır. Alacaklı, yetkili icra müdürlüğü üzerinden işlem başlatarak borçluya ödeme emri gönderilmesini talep edebilir.

Ticari ilişkilerde veya bireysel borçlanmalarda sıklıkla tercih edilen senetler, vadesinde ödenmediği durumlarda alacaklılar açısından hak arama yollarının işletilmesini zorunlu kılmaktadır. Malatya’da yürütülen ticari faaliyetlerde ve alacak tahsilatlarında senedin zamanında ödenmemesi halinde hangi yasal adımların atılması gerektiği, gerekli belgeler ve kanuni süreler bu rehberde ele alınmaktadır. İşlemlerin usulüne uygun yürütülmesi, tarafların hak kayıplarının önlenmesi bakımından büyük önem taşır.

Yasal dayanak ve ilgili kanun maddeleri

Türk hukukunda kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri çerçevesinde titizlikle düzenlenmektedir. İİK m. 167 ve devamı maddeleri, poliçe, bono ve çeki elinde bulunduran alacaklının başvurabileceği özel, etkili ve hızlı takip yollarını ayrıntılı olarak belirlemektedir. Bu tür kıymetli evrakın kambiyo vasfını taşıyabilmesi için Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş olması ve zorunlu unsurları eksiksiz barındırması şarttır.

Borçlunun borca itiraz etmesi veya imzaya itirazda bulunması halinde uygulanacak usuller ise yine İİK m. 168 ve m. 169 maddelerinde açıkça hüküm altına alınmıştır. Alacaklının yetkili mercilere başvururken hak düşürücü sürelere riayet etmesi, alacağın tahsili bakımından hayati öneme sahiptir. Kanun metinlerinin güncel hâline resmi bilgi kaynağı olan Mevzuat GOV TR adresi üzerinden erişim sağlanabilir.

Şartlar veya kimlerin karşılıksız senet takibi başvurusu yapabileceği

Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla karşılıksız senet takibi başlatabilmek için eldeki senedin poliçe, bono veya çek niteliğini taşıması ve kanuni zorunlu unsurları eksiksiz içermesi gerekir. Senedin vadesinin gelmiş ve borçlu tarafından ödenmemiş olması, yasal başvurunun temel ve değiştirilemez şartıdır. Vadesi gelmemiş senetler için bu özel takip yoluna başvurulması hukuken mümkün değildir.

Alacaklı sıfatını haiz olan gerçek veya tüzel kişiler, ellerindeki geçerli senetle birlikte doğrudan yasal mercilere müracaat edebilirler. Vekil aracılığıyla takip yürütülmesi durumunda avukata verilmiş usulüne uygun noter onaylı vekaletnamenin icra dosyasına sunulması zorunludur. İşlemlerin eksiksiz tamamlanması, sürecin hızını doğrudan etkiler.

Adım adım süreç

  1. Alacaklı veya vekili tarafından yetkili icra dairesine talep açılarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip talebi doldurulur ve senet aslı eklenir.
  2. İcra müdürlüğü tarafından yapılan şekli ve hukuki inceleme sonucunda senedin kambiyo vasfı uygun görülürse borçluya yasal ödeme emri çıkarılır.
  3. Borçluya tebliğ edilen ödeme emri ile birlikte borcun ödenmesi veya senet altındaki imzaya ya da borca itiraz edilmesi için kanunda öngörülen kısa yasal süreler işlemeye başlar.
  4. Süreler içerisinde borç ödenmez ve borçlu tarafından geçerli bir itirazda bulunulmazsa, takip kesinleşir ve alacaklının talebiyle mal varlığı araştırması yapılır.
  5. Borçlunun tespit edilen banka hesapları, taşınmazları, araçları ve üçüncü şahıslardaki hak alacakları üzerine haciz konulması aşamasına geçilir.
  6. Haczedilen menkul ve gayrimenkul malların satışı yapılarak elde edilen tutar üzerinden alacaklının alacağına kavuşması sağlanır.

Gerekli belgeler

Yasal sürecin başlatılabilmesi ve icra müdürlüğünce talebin işleme alınabilmesi için bazı temel evrakların sunulması gerekmektedir. Ancak bu belgeler somut olayın özelliklerine ve taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre değişiklik gösterebilir.

  • Aslı ibraz edilen ve üzerinde yasal damga vergileri bulunan geçerli bono, poliçe veya çek
  • İcra takip talep formu ve alacaklı bilgilerini içeren usulüne uygun başvuru dilekçesi
  • Vekil aracılığıyla takip yapılacaksa avukata ait noter onaylı vekaletname aslı veya örneği
  • Varsa alacağın dayanağını oluşturan ek sözleşme veya ticari ilişkiyi kanıtlayan belgeler

Süreler ve zamanaşımı

Kambiyo senetlerine bağlanmış alacaklar bakımından Türk Ticaret Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu’nda öngörülen özel zamanaşımı süreleri mevcuttur. Bonolar ve poliçeler için muhatap veya kefillere karşı açılacak takiplerde üç yıllık zamanaşımı süresi uygulanırken, hamilin keşideciye veya diğer başvuru muhataplarına karşı sahip olduğu haklar farklı süre usullerine tabi olabilir. Borçlunun ödeme emrine karşı imza veya borç itirazında bulunabileceği süreler kanunla sıkı bir şekilde sınırlandırılmış olup, tebliğ tarihinden itibaren beş gün içinde ilgili mercilere bildirilmesi gerekir.

Güncel faiz oranları, yasal masraflar, icra harçları ve tebligat giderleri her yıl yeniden belirlendiğinden, işlem yapılırken güncel tarifelerin dikkate alınması zorunludur. Aşağıdaki tabloda temel süreler ve yasal dayanak esasları özetlenmiştir:

İşlem Türüİlgili Kanun / Süre Esası
Bono ve Poliçe ZamanaşımıGenellikle vade tarihinden itibaren üç yıl
Ödeme Emrine İtiraz SüresiTebliğ tarihinden itibaren beş gün
İmzaya İtiraz SüresiTebliğ tarihinden itibaren beş gün
Mal Beyanında Bulunmama SüresiÖdeme emri tebliğini izleyen yasal süreler

Malatya adliyesinde karşılıksız senet takibi süreçleri

Alacaklılar açısından yürütülecek işlemler, yetkili adliyelerdeki icra müdürlükleri vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. Malatya adliyesindeki ilgili icra müdürlüklerinde yürütülecek başvurularda, dosyaların tevzi büroları aracılığıyla ilgili dairelere dağıtımı yapılır ve işlemler elektronik sistemler üzerinden takip edilir. Zorunlu arabuluculuk veya benzeri idari başvuru şartları kambiyo senetlerine özgü takiplerde kural olarak aranmamakla birlikte, uyuşmazlığın niteliğine göre genel mahkeme aşamalarında arabuluculuk bürolarına başvuru gerekebilir.

Bölgede yaşanan 6 Şubat depremleri sonrasında hukuki ve idari işlemlerde mücbir sebep hali, hak düşürücü sürelerin durdurulması veya uzatılması gibi hususlarda yasal düzenlemeler ve Adalet Bakanlığı duyuruları esas alınmaktadır. Bu nedenle alacaklıların başvuru yaparken bölgedeki güncel adli hizmet uygulamalarını ve mevzuat değişikliklerini dikkate alması önem arz eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Senedin zamanaşımına uğraması durumunda ne yapılabilir?

Senet zamanaşımına uğradığı takdirde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapma imkânı ortadan kalkar. Ancak bu durum borcun tamamen sona erdiği anlamına gelmez; alacaklı genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi veya genel mahkemelerde alacak davası açma hakkını saklı tutabilir.

Borçlu imzaya itiraz ederse süreç nasıl etkilenir?

Borçlu, ödeme emrinin tebliği üzerine süresi içinde imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek itiraz edebilir. İmzaya itiraz, icra mahkemesi önünde incelenir ve bu aşamada imza incelemesi için uzman bilirkişi raporu alınarak mahkemece karar verilir.

Senet aslının icra dairesine ibrazı zorunlu mudur?

Kambiyo senetlerine özgü takip türünde senedin aslının icra müdürlüğüne ibraz edilmesi kesin bir zorunluluktur. Fotokopi veya suret üzerinden bu takip yoluyla işlem yapılması hukuken mümkün değildir, senet aslı takip süresince kasada muhafaza edilir.

Takip kesinleştikten sonra haciz aşamasına nasıl geçilir?

Ödeme emrine süresi içinde itiraz edilmemesi veya yapılan itirazların yargı mercilerince reddedilmesi durumunda takip kesinleşir. Alacaklının talebiyle borçlunun tapu kayıtları, banka hesapları ve menkul malları üzerine haciz şerhi konularak tahsilat aşamasına geçilir.

Sonuç

Karşılıksız senet takibi süreçleri, hak kaybı yaşanmaması adına titizlikle takip edilmelidir. Süreçlerin usulüne uygun yürütülmesi, alacağın tahsil süresini doğrudan etkileyen en önemli unsurdur. Her somut olayın kendine özgü ticari ve hukuki dinamikleri bulunduğundan, uyuşmazlıkların bir avukat eşliğinde değerlendirilmesi tavsiye edilir. Avukatlar Türkiye’nin her ilindeki dosyaları takip edebildiğinden, bu tür uyuşmazlıklarda Gaziantep Koluman Tower’daki Büyük Hukuk Bürosu’ndan da hukuki destek alınabilir.


Büyük Hukuk Bürosu Hakkında

Gaziantep Koluman Tower’da bulunan Büyük Hukuk Bürosu, 15 yıldan fazla deneyimi ile çeşitli hukuki alanlarda profesyonel hizmetler sunmaktadır.

Çalışma Alanlarımız

  • Ticaret ve İş Hukuku
  • Şirketler Hukuku
  • Emlak ve Gayrimenkul Hukuku
  • Aile Hukuku
  • İnşaat Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku

Diğer rehber yazılarımıza Hukuk Rehberi bölümünden ulaşabilirsiniz.

İletişim: Gaziantep Koluman Tower | E-posta: bilgi@buyukhukuk.com.tr

Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat ve yargı kararları zaman içinde değişebilir; güncel kanun metinlerine mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Benzer Gönderiler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir